(Digitaal) overleven in een nieuw decennium

Blog door Andy | Geplaatst op maandag 1 juni 2020

‘Digitaal overleven’. Hoe ironisch. En behoorlijk ironisch, niet Alanis Morrisette ironisch.

Medio februari begon ik namelijk met het schrijven van dit blogstuk over ‘digitaal overleven’. Het concept was eenvoudig: bij een nieuw decennium hoorde een terugblik op de afgelopen tien jaar. Daarna probeerde ik te voorspellen wat er zou komen. Ik schreef ‘Tien jaar geleden zag het leven er heel anders uit’ en een heleboel dingen over sociale mediaplatforms die nog in de kinderschoenen stonden en hoe veelbelovend technologie allemaal leek in 2010, zelfs tegen de achtergrond van wereldwijde financiële problemen.

Een stuk over hoeveel het leven zou kunnen veranderen in ‘tien korte jaren’.

Dat was iets meer dan tien weken geleden. Ik ging toen skiën met mijn familie in de buurt van Innsbruck in de regio Tirol in Oostenrijk. Ik keerde terug naar vergaderingen, bewust van waar aanwezigen onlangs waren geweest (Tirol was een vroege hotspot). Een bepaald virus werd geclassificeerd als een pandemie en alles veranderde.

Een decennium eerder ...

Tien jaar geleden werd de wereld net wakker geschud door hyperconnectiviteit. Sociale mediaplatforms zoals Facebook en Twitter waren jong, naïef, fris en vriendelijk. Donald Trump was nog maar een relatief onschuldige tv-persoonlijkheid. Boris Johnson begon er nog maar net aan te denken om aan een tokkelbaan te bungelen als een paar slonzige sportschoenen die aan bovengrondse telegraafdraden werden gegooid.

Digitaal overleven bestond toen uit het plaatsen van een vraagteken in je p455w0rd. Vrijwel alle videogesprekken werden gevoerd via Skype ... of Skype. De iPhone was nog geen drie jaar verkrijgbaar en de meeste mensen waren nog steeds slimmer dan hun telefoon. Swipen tijdens het daten zou hebben geleid tot een bezoekje van de politie.

Cyberveiligheid was wel in het nieuws. De Amerikaanse overheid had het over cyberoorlogen tegen DDOS-aanvallers. In 2010 werden de beelden van Collateral Murder, het dagboek van de Afghaanse oorlog en de logboeken van de oorlog in Irak vrijgegeven door WikiLeaks, waarvan een groot deel was gelekt door klokkenluider Chelsea (toen bekend als Bradley) Manning.

Snel vooruit naar begin 2020 ...

Toen het nieuwe decennium aanbrak, was privacy het parool van de tijd. Er waren enorme inbreuken op persoonlijke gegevens geweest, vooral het schandaal bij Facebook waarbij de organisatie Cambridge Analytica betrokken was die persoonlijke gegevens verzamelde en manipuleerde en waarvan het morele kompas van ernstige scheefgroei werd beschuldigd.

En het zijn niet alleen geschraapte of gestolen gegevens die zorgen baren. Enorme hoeveelheden vrijwillig verstrekte persoonlijke gegevens worden online verzameld door grote organisaties zoals Google, Facebook en Amazon. Het gebruik van Big Data en machine-learning algoritmen maakt zeer gerichte campagnes mogelijk voor verkoop, reclame en propaganda. Sociale mediaplatforms zijn uitgegroeid tot beïnvloeders van het politieke machtsevenwicht op het hoogste niveau.

Er zijn onderzoeken gedaan over de manier waarop verschillende mensen verschillende informatie krijgen op basis van hun gedrag online. Deze kennis, gecombineerd met psychologische overredingstechnieken, betekent dat organisaties meer macht over bevolkingen hebben dan ooit tevoren. Je bereik en invloed worden niet meer afgemeten aan je politieke macht of financiële rijkdom. Belang wordt nu afgemeten aan het aantal volgers op Twitter en Instagram, of abonnees op je YouTube-kanaal.

Het leven is zover gevorderd dat je op je telefoon kunt tikken, voor een reis kunt betalen en uren later aan de andere kant van de wereld kunt zijn. Je kunt vrienden en zakenpartners vinden die je alleen kent omdat je ze online hebt ontmoet. Je kunt gemakkelijk kopen van en verkopen aan de rest van de wereld. Je kunt een sociale bijeenkomst regelen. Vind je vrienden op festivals. Zoek je vrienden in de menigte bij een voetbalwedstrijd. Je kunt alles met alles vergelijken. Simpel. Er zijn geen grenzen aan het leven dat je kunt leiden, de plaatsen waar je naartoe kunt gaan, de mensen die je kunt ontmoeten ...

Punt

Enter SARS-CoV-2: het nieuwe Coronavirus genaamd Covid-19. Wat een verschil maakt een kwart jaar. Hoeveel het leven ook veranderd was in de jaren twintig, het was niets vergeleken met het effect van een kleine sliert Ribonucleïnezuur gewikkeld in een lipide coating en borstelend met een ‘corona’ van proteïne pieken. Een vijand die onzichtbaar was voor iedereen, behalve voor de krachtigste microscopen. Ondanks alle vooruitgang van het menselijk leven in de afgelopen eeuw, is onze manier van leven gevloerd door een klein virus. En als je me de woordspeling vergeeft, in veel gevallen ook gebrekkig in de reactie op die bedreiging.

Het is een helse tijd geweest voor veel mensen

Degenen die direct getroffen zijn door de pijnlijke longinfectie. Anderen die hebben gezien hoe dierbaren aan de ziekte leden en stierven. En degenen die de zieken moeten verzorgen of de verspreiding ervan moeten voorkomen. We hebben zowel medeleven als frustratie gevoeld over onze machteloosheid tegenover deze onzichtbare dreiging.

Voor het grootste deel van de wereld is het reizen stilgelegd of op zijn minst sterk beperkt. Vakanties zijn geannuleerd. Sociale bijeenkomsten, festivals en sportwedstrijden van allerlei omvang zijn uitgesteld of helemaal afgelast. Conferenties, bedrijfsevenementen en shows zijn uitgesloten. Veel bedrijven zijn stilgelegd. Voor zover ze online kunnen werken, krijgen werknemers te horen dat ze thuis moeten blijven en zoveel mogelijk van daaruit moeten werken. Vrienden en familie worden uit elkaar gehouden. Je weet dit allemaal. Je leeft het.

Virtueel wonen

Maar zoals in elke tijd waarin homo sapiens voor uitdagingen staat, was het ook een tijd van snelle aanpassing en innovatie. Noodzaak is de moeder van de uitvinding en de wereld van de technologie - en in het bijzonder het internet - is een belangrijke verzachtende factor van deze crisis geworden. Het leven is voor veel mensen virtueel geworden en gaat door op een manier die aan het begin van deze eeuw niet mogelijk zou zijn geweest en die tien jaar geleden nog steeds moeilijk zou zijn geweest.

Op afstand werken en samenwerken met webgebaseerde tools en videochat? Online winkelen en in contact blijven met vrienden en familie door te bellen en online quizzen te houden? Of gewoon een enorm aanbod aan on-demand entertainment binnen handbereik? Het wereldwijde web heeft ons leven in beweging gehouden als nooit tevoren.

Wat betekent dit voor de veiligheid in onze digitale wereld?

Hoe meer tijd je doorbrengt in een boksring, hoe vaker je klappen krijgt. Helaas is het zo dat hoe meer het leven zich online verplaatst, hoe meer we worden blootgesteld aan aanvallen en hoe groter de stimulans voor slinkse mensen om te proberen voordeel te halen uit onze digitale overlevingstechnieken. Hoezeer we ook genieten van het gevoel van kameraadschap en gemeenschap door de lijm van sociale media en connectiviteit, we kunnen er niet van uitgaan dat cybercriminelen op verlof zijn.

En natuurlijk moeten we niet alleen op onze hoede zijn voor hackers. Dezelfde zorgen over privacy blijven bestaan. Grote organisaties voor wie persoonlijke gegevens meer waard zijn dan geld, willen die gegevens toch verzamelen.

Zoom schoot omhoog in populariteit met mensen die op afstand vergaderden en sociale gesprekken voerden. Vervolgens werden de veiligheidsaspecten in twijfel getrokken. Alternatieve videoconferentieplatforms werden ook bekritiseerd. Na een snelle ontwikkeling hebben veel van deze platforms de bezorgdheid weggenomen, maar je moet op je hoede zijn voor de tools die je downloadt en gebruikt. Kijk voor een gids voor videoconferentieplatforms en hun beveiligingsniveau op Mozilla's gedetailleerde en onpartijdige samenvatting van degenen die u kunt vertrouwen.

Grote broer

Daarbij komt de bezorgdheid over overheidssurveillance. De quote ‘Never let a good crisis go to waste’ hoor je al een tijdje in artikelen en podcasts. Velen van hen verwijzen naar de manier waarop het radicaal islamitisch terrorisme van 9/11 resulteerde in het verlies van individuele vrijheden omdat overheden inlichtingen over ons allemaal probeerden te verzamelen in een poging om bedreigingen te identificeren voordat ze zich voordeden. Denk aan de waarschuwingen van Manning en Snowden over het misbruik van die macht. Is het streven naar kennis over bevolkingsgroepen verder gegaan dan wat nodig is om terrorisme te voorkomen?

Volgen en traceren

Nu gebruiken overheden apps voor mobiele telefoons om je bewegingen te volgen. Dit is om gevallen van besmetting te identificeren en automatisch iedereen te waarschuwen en te isoleren die in de buurt is geweest van een besmet persoon. Zoals ik al zei, ‘Terreurbewaking’ is nu de norm en het gaat nergens heen. Het is alleen bedoeld om ons te beschermen tegen de onmiddellijke dreiging van terreur. Als een overheid eenmaal de capaciteit heeft om bewegingen en contacten te volgen, zullen vrijheden dan verder worden ingeperkt? Gecombineerd met de gegevens die online worden verzameld, zou ons hele leven zichtbaar of voorspelbaar kunnen zijn voor overheden, instanties of zelfs bedrijven. Ik weet het: het klinkt allemaal als samenzweringstheorieën. Maar als je getuigenissen hoort van mensen als Snowden, begin je je af te vragen hoe ver deze organisaties zijn gegaan en wat er allemaal mogelijk is.

Je bent alleen paranoïde als ze niet echt achter je aanzitten.

Meer dan ooit moeten we onszelf en onze privacy online beschermen en het advies om te overleven in een nieuw decennium is nog meer van toepassing dan toen ik begon met het samenstellen van deze blog.

Digitaal overleven: pas je gedrag aan

Ons advies om digitaal te overleven is om een flinke theelepel cynisme toe te voegen aan alle ongevraagde communicatie die je online ontvangt (en sommige verwachte communicatie). Virussen kunnen ook een ravage aanrichten in ons digitale leven - en vaker wel dan niet is het ons online gedrag dat de verspreiding van virussen, trojans en andere malware mogelijk maakt. Je fysieke gedrag en keuzes beïnvloeden de kans om een antigeen zoals Covid-19 op te lopen en te verspreiden. Op dezelfde manier ben jij een van de meest kwetsbare aspecten van je eigen digitale veiligheid. Geweldige deursloten zijn zinloos als je inbrekers binnenlaat.

Onderwijs jezelf. Leer waar je op moet letten en kijk wat rond voordat je iets van het web downloadt. Er zijn veel oplossingen voor welk probleem je ook moet oplossen en het is vrij eenvoudig om erachter te komen of een app riskant is. Wees voorzichtig en leer hoe je je apparaten kunt instellen om de interactie met organisaties te beperken tot een niveau waar jij je prettig bij voelt. Denk na voordat je klikt. Als je alert blijft, kun je de meeste bedreigingen voorkomen.

Toch is een tweede verdedigingslinie essentieel. Zorg voor geavanceerde software op al je apparaten. Dit helpt bij het detecteren, in quarantaine plaatsen en verwijderen van malware. Er zijn er veel verkrijgbaar, maar wij raden aan Sophos en Malwarebytes. Een kleine investering is zelden zoveel waard als wanneer je persoonlijke gegevens op het spel staan.

Hoe dan ook, deze blog dreigt een saga te worden, net als de crises die hij heeft aangeroerd. Deel twee van deze blog volgt binnenkort met een aantal gedetailleerde actiepunten die je kunt nemen om je steeds belangrijker wordende digitale wereld te beveiligen. Voor nu lijken slogans van drie regels echter populair te zijn.

Dit is de mijne om digitaal te overleven:

Blijf beschermd. Wees cynisch. Klik voorzichtig.

Deel twee - binnenkort. Blijf op de hoogte.